Maymun çiçeği virüsü geliyor mu? - SAĞLIK

Peki maymun çiçeği virüsü nedir ve nasıl bir hastalıktır? Ama her şeyden önce ne kadar bulaşıcı? Yakın temas yoluyla kişiden kişiye bulaşır mı? Liv Hospital Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Doç. Dr. Zehra Çağla Karakoç yanıt verdi.
“Maymun çiçeği virüsü” nedir?
Orta ve Batı Afrika'da bulunan virüs kaynaklı bulaşıcı bir hastalık olan "Monkeypox virüsü", çiçek hastalığı virüsüyle ilişkili bir virüstür.

“Maymun Çiçeği Virüsü” nasıl bir hastalıktır?
Maymunlardan ziyade sincap, sıçan ve fare gibi kemirgenlerde bulunan ve bunlardan insanlara bulaşan bir hastalıktır. Afrika dışında bulunan tüm vakaların Afrika'dan gelen insanlardan veya Afrika'dan ithal edilen kemirgenlerden kaynaklandığı biliniyor.

“Maymun Çiçeği Virüsü” nasıl bulaşır?
Virüs insanlara bulaşıyor; Hasta hayvanlarla, hasta kişilerle veya virüsün bulaştığı cansız nesnelerle (giysi, havlu, çarşaf vb.) yakın temas sonucu bulaşabilir.

Hastalıklı hayvanlardan insanlara bulaşma; Isırma, tırmalama, hayvanın kanı ve vücut sıvıları ya da eti ile temas, lezyonlarla doğrudan temas ya da tüm bunların bulaştığı cansız materyaller yoluyla dolaylı olarak meydana gelebilir.

İnsandan insana bulaşmanın öncelikle büyük solunum salgısı damlacıkları yoluyla gerçekleştiği düşünülmektedir. Büyük damlacıklar uzun mesafeler kat edemediğinden, insandan insana bulaşma; Uzun süreli ve yakın yüz yüze temas gereklidir. Bu, COVİD-19 benzeri ciddi salgınların önüne geçebilecek bir özellik. Virüs, hasta bir kişinin derisi ve mukozaları yoluyla, vücut sıvıları ve cilt lezyonlarıyla doğrudan temas yoluyla veya bunların kontamine olduğu cansız nesnelerle temas yoluyla dolaylı olarak bulaşabilir. Cinsel yolla bulaş kesin olmamakla birlikte yakın temas nedeniyle cinsel ilişki sırasında bulaş mümkündür.

“Maymun Çiçeği Virüsü”nün belirtileri nelerdir?
Maymun çiçeği virüsü;

• Ateş,
• Baş ağrısı,
• Tükenmişlik,
• Yaygın kas ağrısı,
• Lenf düğümlerinde şişlik ve döküntülere neden olur.
• Şikayetler ortalama olarak temastan sonraki 7-14 gün içinde ortaya çıkar.
• Hastalığın ilk günlerinde ateş, şiddetli baş ağrısı, lenf bezlerinin şişmesi, sırt ağrısı ve aşırı halsizlik görülür.
• Döküntüler ateşin başlamasından sonraki 1 ila 3 gün içinde ortaya çıkar; Çoğunlukla yüz, kol ve bacaklarda görülür.
• Maymun çiçeği genellikle 2 ila 4 hafta içinde kendi kendine iyileşir. Bununla birlikte, bağışıklık sistemi baskılanmış kişilerde ve küçük çocuklarda ciddi hastalık ortaya çıkabilir.

Maymun çiçeği virüsü için yaygın olarak kullanılan bir ilaç olmasa da bazı antiviraller kullanılıyor ve 2019 yılında FDA tarafından onaylanan bir aşı mevcut. Dünya Sağlık Örgütü, Afrika deneyimlerine dayanarak çiçek aşısının maymun çiçeğine karşı %85'e kadar koruma sağlayacağını bildiriyor. Ancak çiçek aşısı 1980 yılından bu yana uygulanmamaktadır. Afrika'da çiçek aşısı yaptıran ve ağır hastalıktan korunan kişilerde hanede bulaşın daha düşük olduğu görülmüştür. Maymun çiçeği virüsü öncelikle temas yoluyla yayılır; Enfekte bir kişinin kontamine malzemeleriyle (örn. giysi, yatak takımı) uzun süreli, yakın cilt teması yoluyla yayılır. Bu noktada tüm bulaşıcı hastalıklarda olduğu gibi el hijyenine dikkat etmek önemlidir. Yakın insanlar arasındaki hızlı etkileşimler sırasında (örneğin kısa bir konuşma) bulaşma gerçekleşmez. Ancak ateşi ve döküntüsü olan kişilerle yakın temastan kaçınılmalı ve maske takılmalıdır. Ateş ve döküntüsü olan hastaların (özellikle Afrika'ya seyahat öyküsü olan hastaların) enfeksiyon hastalıkları hekimi ve dermatologlar tarafından muayene edilmesi önemlidir. Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı